Φράουλες

Ο μπαμπάς μου έστειλε φράουλες στη μητέρα μου, στο νοσοκομείο.

Μπήκε η άνοιξη.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Τέσσερα το πρωί και δύο το απόγευμα

Κάτω πάτε; ρώτησε, αν και ήταν προφανές ότι από τον τελευταίο όροφο δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Ναι, με τράβηξες, αλλά δεν πειράζει, είπε εκείνη. Το έκοψα το πρωί, συνέχισε, το έκοψα σήμερα το πρωί, αλλά τώρα θέλω τσιγάρο. Πέρασα και καρκίνο, αλλά το κόβω, το κόβω, να, μόνο τώρα θα πεταχτώ μέχρι το περίπτερο να πάρω ένα πακέτο. Να το κόψετε, δεν κάνει. Α, ο γιατρός είπε, τέσσερα το πρωί και δύο το απόγευμα, Σοφάκι μου, έτσι μου είπε. Εντάξει τότε, ό,τι πει ο γιατρός, αλλά να προσέχετε. Είσαι φυσικοθεραπεύτρια; Μερικά κλάσματα δευτερολέπτου, για να σκεφτεί η άλλη τι μπορεί να προκαλεί μια τέτοια ερώτηση, αλλά τέλος πάντων, όχι, φιλόλογος. Io parlo italiano, συνεχίζει αυτή, γιατί παντρεύτηκα άντρα Ιταλό, αλλά μετά από σαράντα πέντε χρόνια πέθανε και πήρα καλή σύνταξη, Θεός σχωρέσ’ τον, έχω δυο γιους,  ο ένας εδώ και ο άλλος στη Ρώμη, ο Εμανουέλε, ο ένας είναι σαράντα εννιά και ο άλλος πενήντα. Το ασανσέρ έχει φτάσει στο ισόγειο, της κρατά την πόρτα για να βγει. Να, τώρα κι όλας θα πάω να πάρω ένα πακέτο τσιγάρα από το περίπτερο, κορίτσι μου, τέσσερα το πρωί και δύο το απόγευμα.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η αυτοκρατορία των οσμών

17ο Φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Ήμουν καθισμένη ανάμεσα σε δύο γυναίκες: η μία με ωραίο άρωμα εσπεριδοειδών (α, τα εσπεριδοειδή -λίγο νωρίς για τέτοιο άρωμα, αλλά βιαζόμαστε να φέρουμε την άνοιξη, θέλει δεν θέλει)· η άλλη με μουστοκούλουρα μέσα στην τσάντα της. Θα τις θυμάμαι. Είδα την «Αυτοκρατορία των οσμών», λίγο επειδή ήταν γαλλόφωνο (εν μέρει), λίγο επειδή με βόλευε η ώρα. Και λίγο επειδή τα παρακάτω.

Όσφρηση, αυτοκράτειρα των αισθήσεων. Εδώ επιβιώνει η γεύση στο πιο μεγάλο μέρος της -γλυκόπικρο, γλυκόξινο, γλυκό, γλυκό, γλυκό- και οι αναμνήσεις των φρεσκοπλυμένων σεντονιών, ακόμα και του ανυπόφορου καύσωνα, και της λαδομπογιάς του πλοίου, του λευκού χαρτιού, του βιβλίου που διαβάστηκε, του βιβλίου που δεν διαβάστηκε, του δέρματος που αναγνώστηκε. Άλογη ανάμνηση, αποθήκη μυστικών, αθώα οσμή, άυλο ενθύμιο, το πιο ελαφρύ που κουβαλώ μαζί μου, το μόνο χωρίς ίχνη, αλλά την ίδια στιγμή το πιο βαρύ, γιατί είσαι το μοναδικό (ούτε φωτογραφία, ούτε δώρα, ούτε ξεκάθαρη πληγή), μπορείς απλώς να αρέσεις, ενώ στην πραγματικότητα, στην ανιαρή πραγματικότητα (στην ένοχη, ένοχη, ένοχη πραγματικότητα) θυμίζεις.

Όσφρηση, ιχνευτή της μνήμης, τι ψάχνεις στον αέρα του Βορρά;

Οσμή που θα μας συνοδεύεις ως τον θάνατο.

Θα σ’ έλεγα ύπουλη, αν δεν ήμουν ευγνώμων για το ελαφρύ, αθώο σου φορτίο, απαλλαγμένο από κάθε υποψία λαθρεπιβάτη· σ’ ευχαριστώ, εχέμυθη θεά.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Αυτοί παιδί μου δεν

Αυτοί παιδί μου δεν

δεν σου χαρίζουν ούτε τη νύστα τους

όλο δεν και δεν και δέν-

τρο δεν φύτεψαν τα χέρια τους

δεν χάιδεψαν σκυλί γατί πουλάκι πληγωμένο

γυναίκα άσχημη και στερημένη

αυτοί παιδί μου δεν

δεν δίνουν τ’ Αγγέλου τους νερό

δεν άκουσαν ποτέ

ανάκουστο κιλαϊδισμό και λιποθυμισμένο

δεν έπιασαν με τα ρουθούνια τους

το άοσμο άνθος του θανάτου

δεν είδαν –κατάργησαν τα μάτια τους-

μια πιπεριά να γίνεται λιμπελούλα

αυτοί παιδί μου δεν

δεν ξέρουν ν’ αγαπούν

ξέρουνε μόνο ν’ απαιτούν

περισσότεραπερισσότεραπερισσότεραπερί-

που έτσι γράφεται το μέλλον μας

(Μιχάλης Γκανάς, Ποιήματα. 1978-2012, σ.249)

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η μνήμη (Τι έμαθα διαβάζοντας το Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο)

1. Οι άνθρωποι με μνήμη υποφέρουν.

2. Η συνήθεια κάνει τον βίο βιωτό. Καλύπτει τα πράγματα με το παρηγορητικό πέπλο της οικειότητας. Η συνήθεια! Τα ρυθμίζει όλα επιδέξια, σιγά σιγά όμως -κι αφήνει στην αρχή τη σκέψη μας να υποφέρει για βδομάδες σε μια κατάσταση προσωρινότητας-, αλλά η σκέψη μας μολαταύτα την αποδέχεται με χαρά, γιατί, χωρίς τη συνήθεια και με τα δικά της μόνο μέσα, η σκέψη μας θα ήταν ανίκανη να κάνει για μας κατοικήσιμο ένα σπίτι.

3. Η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά. Η λεπτομέρεια είναι η βάσανος. Ο διάβολος κρύβεται στη λεπτομέρεια (βλ. σημείο αρ. 1).  Ναι, είναι οι μαντλέν βουτηγμένες στο τσάι, ή το καμπαναριό του Κομπραί. ώρες ακίνητος προσπαθώντας να θυμηθώ, νιώθωντας στα κατάβαθά μου εκτάσεις ξανακερδισμένες από τη λήθη ν’ αποστραγγίζονται και να ξαναχτίζονται˙και τότε, αναμφίβολα, με περισσότερη ανησυχία από πρωτύτερα, όταν ζητούσα απ’ τον ξένο να με οδηγήσει, γυρεύω ακόμα το δρόμο μου, στρίβω σ’ ένα στενό… αλλά… αυτό είναι μέσα στην καρδιά μου.

4. Το φιλί της καληνύχτας είναι αδιαπραγμάτευτο. Κι έτσι, αυτό το καληνύχτισμα, που τ’ αγαπούσα τόσο, έφτανα στο σημείο να εύχομαι να καθυστερήσει όσο γινόταν πιο πολύ, για να παραταθεί ο χρόνος της ανάπαυλας όπου δεν είχε ακόμα έρθει…

5. Η τέχνη δεν μιμείται τη ζωή. Η ζωή μιμείται την τέχνη με γελοία αποτελέσματα. Ένας έρωτας του Σουάν. Ένας έρωτας, όχι ο έρωτας.

6. Οι τόποι που γνωρίσαμε δεν ανήκουν μόνο στον κόσμο του χώρου, όπου τους τοποθετούμε για μεγαλύτερη ευκολία […] η ανάμνηση ορισμένης εικόνας δεν είναι παρά ο καημός για ορισμένη στιγμή που πέρασε˙ και τα σπίτια, οι δρόμοι, οι λεωφόροι, όλα είναι φευγαλέα, αλίμονο! σαν τα χρόνια.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Κάθε Σεπτέμβρη

Ο Σεπτέμβρης είναι η αρχή του χρόνου.

Ποτέ η Πρωτοχρονιά δεν μου φάνηκε ιδιαίτερα σημαντική, γιατί ο χρόνος για μένα ξεκινούσε τον Σεπτέμβρη. Ο Σεπτέμβρης είναι:

Το πλοίο που πάει πιο μακριά, η γεύση του καλοκαιριού (ή ενός καλοκαιριού) που την ψάχνεις στο στόμα αλλά δεν είναι, το αλάτι στο δέρμα που έχει φύγει πια (λες να βγήκε ξανά στη θάλασσα;), τα δάχτυλα που προσπαθούν να διαβάσουν την γραφή των τυφλών, μια κουβέντα που απλώς δεν (και ξανά και ξανά δεν). Και η μυρωδιά αυτού του δεν.

Δεν έχουν ιδέα οι άνθρωποι που γιορτάζουν την Πρωτοχρονιά τον Ιανουάριο. Αλλά τον Σεπτέμβρη δεν έχει γιορτές.

Εκτός αν:

Βρέξει πολύ και γίνει χαλασμός και πέσουν όλα τα φύλλα από τα φυτά που φρόντιζα όσο μπορούσα όλον αυτόν τον καιρό και πέσουν γλάστρες και σπάσουν τζάμια και πλημμυρίσουν οι δρόμοι και η βροχή μπει στο σπίτι και βραχούν όλα τα βιβλία και τα ρούχα και οι κουρτίνες και το πάτωμα γίνει ποτάμι και το ποτάμι κυλήσει από την αποχέτευση ξανά στη θάλασσα και όλα γυρίσουν εκεί που ξεκίνησαν στη θάλασσα.

Τι γιορτή θα είχαμε τότε!

Καλή χρονιά.

 

 

Posted in Uncategorized | 2 Σχόλια

Κρυφή μούσα

Στην αίθουσα συναυλιών του Palau de la Musica Catalana της Βαρκελώνης υπάρχουν δεκαοχτώ Μούσες. Είναι αρκετές -για όλους˙ και εννέα ακόμα θα έφταναν. Όμως, αν τις μετρήσεις από την πλατεία, από τα θεωρεία ή τους εξώστες, από δεξιά ή από αριστερά, αδιάφορο, ποτέ δεν βγαίνουν δεκαοχτώ. Δεν το σχεδίασε έτσι ο αρχιτέκτονας από ελιτισμό, γιατί δεν είναι και κρυφές, ούτε χρειάζονται σφραγίδες μυστικές και νεύματα, μήπως αναδυθούν από καμιά κρύπτη˙ φτάνει μόνο ν’ ανέβεις στη σκηνή. Είναι για δικαιοσύνη: χρειάζεται το βάρος της τέχνης ή το θάρρος της γνώμης για να δεις τα όμορφα πρόσωπα, που για τους άλλους δεν είναι καν πρόσωπα, είναι τοίχος, αέρας ή ούτε καν. Αλλιώς, μέτρα ξανά και μέτρα και περίμενε να βγουν οι αριθμοί.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε